Kanadak aurrekari berri bat ezarri du: gida-txakurren erabiltzaileak inspiratzen dituen irisgarritasun-araudi berritzailea

Artikulu osoa

Euskadiko Gida Txakurren Elkartean (APGE) beti adi gaude irisgarritasunaren eta eskubideen arloan nazioartean egiten diren aurrerapenei. Duela gutxi, Kanadak Zerbitzu Irisgarrien Prestazioari buruzko estandar berria argitaratu du (CAN-ASC-5.2.1:2026), Accessibility Standards Canada erakundeak egina. Arau horrek ikuspegi abangoardista eta errespetu handikoa aurkezten du, eta Euskadiko gure errealitaterako oso interesgarria den bidea erakusten du.

Jarraian, gida-txakurrei eta laguntza-txakurrei soilik eskainitako arau honen 15. ataleko puntu nabarmenenak azalduko ditugu:

1. Dokumentazioa eskatzearen amaiera

Beharbada, Kanadako araudiaren aurrerapenik deigarriena eguneroko sarbidean oztopo burokratikoak kentzea da. Arauak berariaz ezartzen du zerbitzu-emaileek gida-txakurrari sartzen utzi behar diotela, haren nortasuna egiaztatzen duen dokumentaziorik eskatu gabe.

Gainera, langileek erabat debekatuta dute pertsonaren desgaitasunari buruzko galderak egitea. Animalia gida-txakurra edo laguntza-txakurra den galdetzea baino ez zaie baimentzen. Konfiantza-maila eta erabiltzailearen pribatutasunarekiko errespetu horrek izugarri arintzen du egunerokoa.

2. Sarbide bidezkoa, integratua eta gainkosturik gabea

Arauak azpimarratzen du gida-txakurren erabiltzaileak ez direla isolatu edo eremu berezietan bereizi behar. Gainerako herritarrak dauden eremu berberetan egoteko eta tratu bidezkoa jasotzeko eskubidea bermatuta dute.

Erabiltzaileen ekonomiarako eta diskriminaziorik ezaren aldeko funtsezko puntua da tarifa gehigarriak kobratzea erabat debekatuta dagoela. Establezimendu batek maskotengatik gehigarriren bat kobratzen badu, adibidez ostatuetan edo garraioetan, gida-txakurrak eta laguntza-txakurrak ordainketa horretatik salbuetsi behar ditu.

3. Jokabide-arazoen aurrean irizpide bidezkoak

Zer gertatzen da gatazkaren bat sortzen bada? Kanadako arauak bermeak eskaintzen ditu. Txakurraren jokabidea oldarkorra edo behar ez bezala kaltegarria bada soilik ukatu ahal izango da sarbidea edo eskatu ahal izango da txakurra kanpora ateratzeko.

Baina garrantzitsuena hau da: txakur bat unean uneko gertakari baten ondorioz atera behar bada, murrizketa hori uneko bisitaldiari baino ez zaio aplikatuko. Arauak berariaz debekatzen du erabiltzaileari eta haren txakurrari etorkizuneko bisitetan sartzea eragoztea edo debekatzea, animalien jokabidea egoera isolatuen mende egon daitekeela ulertuta.

4. Adostutako aukerak ezinbesteko kasuetan

Gida-txakurraren sarbidea goragoko beste lege batzuek debekatuko balute edo osasunerako eta segurtasunerako arrisku erreal eta justifikatua izango balitz, zerbitzu-emaileak ezin du besterik gabe atea itxi.

Zer eremu diren iristezinak zehatz-mehatz azaldu behar du eta, batez ere, erabiltzailearekin aldez aurretik komunikatu behar du, zerbitzua ematea bermatuko duen elkarrekiko aukera egoki bat adosteko.

Euskadirako hausnarketa

Kanadako araudiak errespetu sakona erakusten du "Guri buruzko ezer ez gu gabe" filosofiarekiko. Ate bakoitzean agiriak erakusteko etengabeko beharra kenduta eta errespetuan zein benetako integrazioan oinarritutako tratua bermatuta, estandar honek Euskadin gure legeria hobetzen nola jarrai dezakegun hausnartzera gonbidatzen gaitu.

APGEko bazkide garen aldetik, nazioarteko aurrerapen horiek ezagutzeak ahaldundu egiten gaitu, ikuspegia ematen digu eta argudio sendoak eskaintzen dizkigu askatasunez mugitzea egunetik egunera apur bat errazagoa eta naturalagoa izango den ingurune baten alde lanean jarraitzeko.

Bibliografia

• Accessibility Standards Canada. (2026ko maiatza). CAN-ASC-5.2.1:2026 - Accessible Service Delivery (15. atala: Guide dogs and service dogs). Government of Canada. Hemendik berreskuratua: https://accessible.canada.ca/standards-and-technical-guides/standards-and-technical-guides-database/can-asc-5212026-accessible-service-delivery/15-guide-dogs-and-service-dogs

Ekitaldiak eta Berriak atalera itzuli